کود های گیاهان آپارتمانی
# راهنمای جامع و تخصصی استفاده از کودهای ۱۰-۵۲-۱۰ + هیومیک اسید و ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید برای گیاهان آپارتمانی
مقدمه و اهمیت تغذیه اصولی گیاهان آپارتمانی
تغذیه صحیح و اصولی گیاهان آپارتمانی، بدون شک یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین عواملی است که سلامت، شادابی، رشد مطلوب و گلدهی چشمگیر این موجودات زنده زیبا را تضمین میکند و هر علاقهمندی به نگهداری از گیاهان در فضای داخلی منزل یا محیط کار باید به این موضوع حیاتی توجه ویژهای داشته باشد، چراکه گیاهان آپارتمانی برخلاف گیاهانی که در فضای باز و در خاک طبیعی رشد میکنند، به دلیل محدودیت فضای گلدان و حجم کم بستر کشت، به سرعت دچار کمبود مواد غذایی شده و برای ادامه حیات و نمایش زیبایی خود، به دریافت منظم و متعادل عناصر غذایی از طریق کوددهی وابسته میشوند و در این میان، انتخاب یک کود مناسب و آگاهی کامل از نحوه مصرف آن، میتواند تفاوت میان یک گیاه ضعیف و بیمار با یک گیاه سرزنده و رویایی را رقم بزند و از سوی دیگر، ناآگاهی از اصول کوددهی میتواند آسیبهای جبرانناپذیری مانند سوختگی ریشه، شوری خاک، تجمع املاح مضر و حتی مرگ تدریجی گیاه را به همراه داشته باشد.
آشنایی کامل با کود ۱۰-۵۲-۱۰ + هیومیک اسید و ویژگیهای منحصربهفرد آن
کود ۱۰-۵۲-۱۰ که در بسیاری از منابع معتبر علمی به عنوان یک کود تخصصی و فوقالعاده قدرتمند برای تحریک گلدهی و تقویت بنیه ریشهای گیاهان شناخته میشود، در واقع یک ترکیب شیمیایی پیچیده و هدفمند است که سه عنصر اصلی و حیاتی نیتروژن، فسفر و پتاسیم را با نسبتهای دقیق و حساب شده در خود جای داده است و عدد اول یعنی ۱۰، نشاندهنده درصد وزنی نیتروژن کل در این کود است که برای رشد رویشی و سبزینگی برگها ضروری بوده و نقش کلیدی در تولید کلروفیل و انجام فرآیند فتوسنتز ایفا میکند و عدد دوم یعنی ۵۲، که به مراتب از دو عدد دیگر بیشتر است، نشاندهنده درصد فسفر بسیار بالای موجود در این کود بوده که این ویژگی منحصربهفرد باعث میشود تا کود ۱۰-۵۲-۱۰ به عنوان یک محرک قدرتمند برای تشکیل غنچههای گل، افزایش تعداد و درشتتر شدن گلها، بهبود رنگ و دوام گلآذین و نیز تقویت و توسعه یک سیستم ریشهای عمیق، گسترده و منشعب شناخته شود و در نهایت عدد سوم یعنی ۱۰، نشاندهنده پتاسیم موجود در این کود بوده که نقش بسیار مهمی در تنظیم تعادل اسمزی سلولها، افزایش مقاومت گیاه در برابر تنشهای محیطی مانند خشکی، سرما و شوری و نیز بهبود کیفیت کلی اندامهای زایشی دارد و به همین دلایل، این کود به ویژه برای گیاهان گلدهنده آپارتمانی مانند آنتوریوم، ارکیده، بنفشه آفریقایی، گل محمدی، پتوس گلدهنده و بسیاری از گونههای دیگر که گلهای رنگین و چشمگیری تولید میکنند، یک گزینه ایدهآل و بینظیر محسوب میشود.
آشنایی کامل با کود ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید و ویژگیهای منحصربهفرد آن
در مقابل، کود ۲۰-۲۰-۲۰ که با نامهای معروفی چون کود سهبیست یا کود کامل متعادل نیز در میان کشاورزان و گلکاران حرفهای شناخته میشود، یک فرمولاسیون کاملاً متفاوت و متوازن از عناصر غذایی را ارائه میدهد و همانطور که از اعداد آن پیداست، هر سه عنصر اصلی نیتروژن، فسفر و پتاسیم به یک نسبت و با درصد وزنی برابر ۲۰ درصد در این کود وجود دارند و این تعادل هوشمندانه باعث شده است تا کود سهبیست به عنوان یک گزینه عالی و همهکاره برای تغذیه عمومی انواع گیاهان آپارتمانی در تمام مراحل مختلف رشد و تکامل، از مرحله استقرار نشاء و رشد رویشی اولیه تا مرحله گلدهی و حتی میوهدهی در گونههای میوهدار، مورد استفاده قرار گیرد و به ویژه برای گیاهان آپارتمانی با برگهای زینتی و همیشهسبز مانند فیکوسهای مختلف، سانسوریا، زاموفیلیا، آگلونما، دراسنا و دیفنباخیا که هدف اصلی از نگهداری آنها، داشتن شاخ و برگهایی درشت، براق، سالم و با رنگ سبز یکدست و جذاب است، این کود بهترین و کاملترین گزینه تغذیهای محسوب میشود و از طرف دیگر، نیتروژن ۲۰ درصدی موجود در این کود، موتور محرکه رشد رویشی است و باعث افزایش سرعت تقسیم سلولی، طویل شدن ساقهها، افزایش سطح برگ و در نتیجه بالا رفتن فتوسنتز و تولید انرژی بیشتر در گیاه میشود، در حالی که فسفر ۲۰ درصدی، به رشد ریشههای جوان و جذبی کمک کرده و زمینه را برای گلدهی در آینده فراهم میآورد و پتاسیم ۲۰ درصدی نیز با تنظیم روزنهها و بهبود انتقال مواد در آوندهای گیاهی، مقاومت و استحکام گیاه را در برابر بیماریها و شرایط نامساعد محیطی دوچندان میکند و به همین دلیل، بسیاری از متخصصان تغذیه گیاهی استفاده از این کود را به عنوان پایه و اساس برنامه کوددهی منظم گیاهان آپارتمانی پیشنهاد میدهند.
نقش هیومیک اسید به عنوان یک ماده انقلابی در تغذیه گیاهان آپارتمانی
حال که با دو نوع کود شیمیایی مهم و پرکاربرد آشنا شدیم، باید به نقش حیاتی و اغلب نادیده گرفته شده هیومیک اسید که در هر دو محصول فوق به عنوان یک افزودنی ارزشمند و کلیدی حضور دارد، بپردازیم و بدانیم که هیومیک اسید در واقع یک ماده آلی طبیعی و زیستفعال با مولکولهای بزرگ و پیچیده است که از تجزیه تدریجی بقایای گیاهی، جانوری و میکروارگانیسمها در طبیعت و طی هزاران سال تشکیل میشود و برخلاف کودهای شیمیایی که صرفاً یک یا چند عنصر مغذی را به صورت مستقیم در اختیار گیاه قرار میدهند، هیومیک اسید یک اصلاحکننده خاک، یک محرک بیولوژیک رشد و یک کاتالیزور قدرتمند برای افزایش کارایی و جذب تمام عناصر غذایی دیگر محسوب میشود و به عبارت سادهتر، اگر کودهای شیمیایی را به عنوان یک وعده غذای مغذی برای گیاه در نظر بگیریم، هیومیک اسید نقش یک تقویتکننده هضم و جذب را ایفا میکند که باعث میشود گیاه بتواند از تمام مواد مغذی موجود در آن وعده غذایی به بهترین شکل ممکن بهره ببرد و بدون حضور هیومیک اسید، بخش قابل توجهی از کودهای شیمیایی مصرفی، به دلیل واکنشهای شیمیایی نامطلوب در خاک، به فرمهای نامحلول و غیرقابل جذب تبدیل شده و عملاً هدر میروند و این امر به ویژه در مورد عناصری مانند آهن، روی، منگنز و مس که به شدت تحت تأثیر pH خاک قرار میگیرند، بسیار مشهود و حیاتی است و به همین دلیل است که بسیاری از تولیدکنندگان حرفهای کودهای کشاورزی، امروزه محصولات خود را با افزودن هیومیک اسید غنیسازی میکنند تا ضمن افزایش کارایی کود، نیاز گیاهان به مصرف کودهای اضافی را کاهش داده و از آلودگی محیط زیست نیز جلوگیری کنند.
مکانیسم جذب و عملکرد هیومیک اسید در بستر کشت گیاهان گلدانی
برای درک بهتر عملکرد هیومیک اسید در گیاهان آپارتمانی، باید به سطح مولکولی و شیمیایی این ماده شگفتانگیز نگاه کنیم و بدانیم که هیومیک اسید دارای گروههای عاملی متعددی مانند کربوکسیل، هیدروکسیل و فنولیک است که به راحتی با یونهای فلزی مثبت مانند آهن، روی، کلسیم و منیزیم ترکیب شده و کمپلکسهای پایدار و در عین حال قابل حل در آب (کلات) را تشکیل میدهند و این کمپلکسها، از واکنش این یونها با فسفات یا سایر آنیونهای موجود در خاک که منجر به رسوب و غیرقابل جذب شدن آنها میشود، جلوگیری کرده و آنها را به صورت محلول و قابل حمل در اطراف ریشه نگه میدارند و از طرف دیگر، هیومیک اسید با افزایش نفوذپذیری غشای سلولی ریشه، به ویژه در ناحیه نوک ریشه که جوانترین و فعالترین بخش ریشه است، باعث میشود تا عناصر غذایی با سهولت بیشتری از غشا عبور کرده و وارد سیتوپلاسم سلول شوند و این عمل به طور مستقیم با تحریک تولید آنزیمهای انتقال دهنده و کانالهای یونی در غشای سلولهای ریشه مرتبط است و از همه مهمتر، هیومیک اسید با تحریک تقسیم سلولی در مریستم انتهایی ریشه، باعث افزایش طول و تعداد ریشههای جوان و جذبی میشود و هرچه شبکه ریشهای گیاه گستردهتر و پرانشعابتر باشد، سطح تماس ریشه با خاک و محلول غذایی بیشتر شده و در نتیجه جذب آب و مواد مغذی به طور تصاعدی افزایش مییابد و این تأثیر در گیاهان گلدانی که حجم ریشهشان محدود به فضای گلدان است، از اهمیت دوچندانی برخوردار میشود و گیاهی با ریشههای قوی و سالم، نه تنها تغذیه بهتری دارد، بلکه در برابر تنشهای محیطی، کمآبی و بیماریهای خاکزاد نیز مقاومت بسیار بالایی از خود نشان میدهد.
تأثیر هیومیک اسید بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی بستر کشت در گلدان
یکی دیگر از مزایای شگفتانگیز و کمتر شناخته شده هیومیک اسید در گیاهان آپارتمانی، تأثیر چشمگیر آن بر بهبود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خود بستر کشت یا خاک گلدان است و همانطور که میدانیم، با گذشت زمان و پس از آبیاریهای مکرر، بستر کشت گلدان به تدریج متراکم شده، ذرات ریز خاک به هم فشرده شده و منافذ تهویهای مسدود میشوند و در چنین شرایطی، ریشههای گیاه با کمبود شدید اکسیژن مواجه شده و فعالیت آنها به شدت کاهش مییابد و اینجاست که هیومیک اسید وارد عمل میشود و با ایجاد پیوندهای شیمیایی پایدار بین ذرات ریز خاک و تشکیل خاکدانههای با اندازه متوسط، باعث افزایش تخلخل، بهبود تهویه و نفوذپذیری بهتر آب در بستر ریشه میشود و در چنین محیطی با ساختار ایدهآل، ریشهها میتوانند به راحتی تنفس کرده، آب را جذب کنند و مواد غذایی را با سرعت بیشتری برداشت نمایند و از سوی دیگر، هیومیک اسید دارای ظرفیت تبادل کاتیونی بسیار بالایی است که به معنای توانایی نگهداری و آزادسازی تدریجی عناصر غذایی در اطراف ریشه است و این خاصیت باعث میشود تا کودهای شیمیایی مصرفی، به یکباره و به صورت شوکی جذب نشوند و خطر سوختگی ریشه کاهش یابد، بلکه به صورت تدریجی و در طول زمان در اختیار گیاه قرار گیرند و این ویژگی به ویژه در مورد گیاهان آپارتمانی که کوددهی آنها ممکن است با تاخیر یا تنظیم نادرست همراه باشد، یک مزیت بزرگ امنیتی محسوب میشود و به علاوه، هیومیک اسید با بافری کردن pH بستر کشت، آن را در محدودهای نزدیک به خنثی (حدود ۶ تا ۷) تثبیت میکند که این محدوده، بهترین بازه برای جذب حداکثری تمام عناصر ریزمغذی و درشتمغذی است و در نتیجه، گیاهان شما دیگر دچار زردی ناشی از کمبود آهن یا کلروز ناشی از قلیایی بودن بیش از حد خاک نخواهند شد.
معرفی و اعتبار علمی ناظر کیفی محصولات، پروفسور عادل مدحج
در میان انبوه محصولات موجود در بازار و با توجه به اهمیت فوقالعاده کیفیت در کودهای مصرفی، وجود یک ناظر علمی و فنی مجرب که بتواند بر فرآیند تولید، فرمولاسیون و کنترل کیفیت این کودها نظارت داشته باشد، امری حیاتی و غیرقابل انکار است و در این راستا، شرکت تولیدکننده این دو کود ارزشمند، از همکاری و نظارت مستقیم یکی از برجستهترین و صاحبنامترین متخصصان علوم زراعی و تغذیه گیاهی کشور یعنی پروفسور عادل مدحج بهرهمند شده است و ایشان که دارای درجه علمی استاد تمام و عضو هیئت علمی یکی از معتبرترین دانشگاههای کشاورزی کشور هستند، سالها تجربه پژوهشی و عملی در زمینه فیزیولوژی گیاهان زراعی، تغذیه معدنی و بهنژادی گیاهان داشته و مقالات متعدد و تأثیرگذاری در مجلات علمی بینالمللی به چاپ رساندهاند و همچنین، پروفسور مدحج سابقه همکاری با بسیاری از شرکتهای بزرگ تولیدکننده نهادههای کشاورزی را در کارنامه خود دارند و با دیدگاهی کاملاً علمی و مبتنی بر شواهد تجربی، بر تمام مراحل تولید از انتخاب مواد اولیه مرغوب، کنترل خلوص مواد، نسبتبندی دقیق فرمولاسیون و نهایتاً بستهبندی و نگهداری محصولات نظارت کامل دارند و حضور ایشان به عنوان ناظر کیفی، به نوعی ضمانت علمی و تضمینی بر کارایی، سلامت و بهرهوری بالای این کودها محسوب میشود و باغبانان و علاقهمندان به گیاهان آپارتمانی میتوانند با خیالی آسوده و اطمینانی کامل، از این محصولات برای تغذیه گیاهان خود استفاده کنند و از نتایج شگفتانگیز آن بهرهمند شوند، چراکه محصولی که زیر نظر چنین شخصیت علمی برجستهای تولید و کنترل میشود، بدون شک از بالاترین استانداردهای کیفی برخوردار خواهد بود.
طریقه دقیق و اصولی مصرف کود ۱۰-۵۲-۱۰ + هیومیک اسید (محصول ویژه گلدهی)
حال که با ترکیبات، خواص و ویژگیهای هر دو کود و نقش هیومیک اسید و اعتبار علمی ناظر آن آشنا شدیم، نوبت به یکی از مهمترین بخشهای این مقاله یعنی آموزش طریقه دقیق و اصولی مصرف این کودها برای گیاهان آپارتمانی میرسد و باید توجه داشت که مصرف نادرست کود، نه تنها سودی برای گیاه ندارد، بلکه میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به ریشه و بافتهای گیاه وارد کند و از این رو، رعایت دقیق دستورالعملها و تنظیم غلظت بر اساس نیاز گیاه، از اهمیت بالایی برخوردار است، برای کود ۱۰-۵۲-۱۰ + هیومیک اسید که یک محصول مایع و آماده مصرف است، بهترین روش استفاده، حل کردن مقدار یک تا حداکثر دو میلیلیتر از این کود مایع در یک لیتر آب معمولی (ترجیحاً آب ولرم و بدون کلر) است و پس از حل شدن کامل، این محلول باید در دوران گلدهی گیاه و دقیقاً از زمانی که اولین غنچههای گل شروع به تشکیل شدن میکنند، هر ۱۰ تا ۱۴ روز یک بار و به جای یکی از نوبتهای آبیاری معمولی به گیاه داده شود، اما نکته بسیار حیاتی در مصرف این کود این است که قبل از دادن محلول کود، حتماً خاک گلدان را به خوبی آبیاری کنید تا ریشهها از قبل مرطوب شده باشند و کود با غلظت بالا به طور مستقیم با ریشههای خشک و حساس تماس پیدا نکند و همچنین، از تماس مستقیم محلول کود با برگها، به ویژه برگهای جوان و غنچهها، جداً خودداری کنید و اگر محلولی روی برگها ریخت، بلافاصله با آب تمیز آن را بشویید و این کود را در تمام طول دوره گلدهی که ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد، با همین فاصله زمانی منظم ادامه دهید و پس از اتمام دوره گلدهی، مصرف این کود را متوقف کنید و به سراغ کود دیگر یا برنامه استراحت گیاه بروید و لازم به یادآوری است که در اواخر پاییز و تمام فصل زمستان که گیاهان آپارتمانی اغلب به خواب زمستانی میروند و رشد آنها به شدت کاهش مییابد، مصرف هر گونه کودی، به ویژه کودهای تحریککننده گلدهی، باید به صفر برسد تا گیاه بتواند استراحت کرده و انرژی خود را برای رشد مجدد در بهار ذخیره کند.
طریقه دقیق و اصولی مصرف کود ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید (محصول جامع و متعادل)
برای مصرف کود ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید که یک کود مایع کامل و متعادل بوده و برای تغذیه عمومی و رشد رویشی گیاهان کاربرد دارد، روش مشابهی را باید دنبال کنید، اما با این تفاوت که زمان و دوره مصرف آن با کود قبلی متفاوت است و معمولاً برای این کود، مقدار یک تا دو میلیلیتر از کود مایع را در یک لیتر آب حل کرده و این محلول را در طول فصل رشد فعال گیاه، یعنی از اوایل بهار که گیاهان از خواب زمستانی خارج میشوند و رشد جدید خود را آغاز میکنند، تا اوایل پاییز که رشد رو به کاهش میگذارد، هر دو هفته یک بار به گیاه خود بدهید، البته نکته قابل توجه این است که گیاهان مختلف، نیازهای متفاوتی دارند و برخی از گیاهان آپارتمانی که رشد سریعی دارند، ممکن است به تغذیه بیشتر و برخی دیگر که رشد کندی دارند، به تغذیه کمتری نیاز داشته باشند و به همین دلیل، بهتر است مصرف را با نصف غلظت توصیه شده (مثلاً نیم میلیلیتر در یک لیتر آب) شروع کنید و واکنش گیاه را به دقت زیر نظر بگیرید، اگر برگها سبزتر و درخشانتر شدند و رشد جدید آغاز شد، میتوانید غلظت را به میزان توصیه شده برسانید و اگر مشاهده کردید که نوک برگها قهوهای یا سوخته شد، یعنی غلظت برای گیاه شما زیاد بوده و باید آن را کاهش دهید و همچنین به خاطر داشته باشید که در اواخر پاییز، به تدریج فاصله بین کوددهیها را افزایش دهید (مثلاً به سه هفته یا یک ماه) و در زمستان مصرف این کود را نیز مانند کود قبلی به کلی متوقف کنید، علاوه بر این، استفاده از کود ۲۰-۲۰-۲۰ در دوران گلدهی نیز بلامانع است، اما تأثیر آن بر روی کمیت و کیفیت گلها به اندازه کود ۱۰-۵۲-۱۰ نیست و اگر گیاه شما همزمان در حال رشد رویشی و گلدهی است، میتوانید این دو کود را به نوبت و با فاصله حداقل یک هفته از هم استفاده کنید تا هم رشد برگ و هم گلدهی بهینه داشته باشید.
روش صحیح ترکیب و تناوب مصرف کودهای شیمیایی با هیومیک اسید
یکی از پیچیدهترین و در عین حال مهمترین سوالاتی که برای بسیاری از علاقهمندان به نگهداری گیاهان آپارتمانی پیش میآید، نحوه صحیح ترکیب و مصرف همزمان کودهای شیمیایی با هیومیک اسید است، چراکه همانطور که پیشتر اشاره شد، هر دو کود ۱۰-۵۲-۱۰ و ۲۰-۲۰-۲۰ خود به همراه هیومیک اسید فرموله شدهاند، بنابراین این سوال تا حد زیادی پاسخ داده شده است، اما اگر قصد دارید از هیومیک اسید به صورت جداگانه یا مکمل استفاده کنید یا اگر در یک نوبت آبیاری میخواهید هر دو ماده را به گیاه بدهید، باید دقت داشته باشید که هیومیک اسید به دلیل داشتن pH اسیدی (معمولاً بین ۳ تا ۵.۵)، در صورت ترکیب مستقیم و همزمان با کودهای شیمیایی که اغلب دارای pH نزدیک به خنثی یا کمی اسیدی هستند، ممکن است واکنشهایی رخ دهد که منجر به تشکیل رسوب، کاهش کارایی و حتی سوختگی ریشه شود، بنابراین بهترین و ایمنترین روش، مصرف جداگانه این دو ماده در یک نوبت آبیاری است، به این ترتیب که ابتدا مقدار مشخصی هیومیک اسید (در صورت استفاده جداگانه) را در آب حل کرده و به گیاه بدهید تا ابتدا ساختار خاک بهبود یافته و ریشهها برای جذب آماده شوند و سپس چند ساعت بعد یا در نوبت آبیاری بعدی (حداقل با فاصله ۲۴ ساعت)، محلول کود شیمیایی ۱۰-۵۲-۱۰ یا ۲۰-۲۰-۲۰ را به گیاه بدهید و این کار از بروز هرگونه واکنش شیمیایی نامطلوب جلوگیری کرده و هر دو ماده به بهترین شکل ممکن جذب گیاه میشوند، اما اگر محصولی که خریداری کردهاید، دقیقاً همان کود ۱۰-۵۲-۱۰ + هیومیک اسید یا ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید باشد، یعنی هر دو ماده در یک بطری به صورت فرموله شده و پایدار عرضه شدهاند، در این صورت نیازی به نگرانی نیست و شرکت تولیدکننده با رعایت اصول علمی، این ترکیب را به گونهای پایدار کرده که بدون ایجاد رسوب یا واکنش نامطلوب، آماده مصرف مستقیم است و در این حالت، شما تنها کافی است مقدار توصیه شده از همین کود ترکیبی را در آب حل کرده و طبق برنامه منظم به گیاه بدهید و از تمام مزایای هر دو ماده به طور همزمان و در یک مرحله بهرهمند شوید و این راحتی در مصرف، یکی از بزرگترین مزایای خرید کودهای آماده ترکیبی است که زمان و زحمت شما را به شدت کاهش میدهد و احتمال خطا در ترکیبسازی را به صفر میرساند.
نکات طلایی و هشدارهای مهم در مصرف کودهای مایع برای گیاهان آپارتمانی
استفاده از کودهای مایع با وجود تمام مزایایی که دارند، نیازمند رعایت یک سری نکات طلایی و هشدارهای حیاتی است که نادیده گرفتن هر یک از آنها میتواند سلامت گیاه شما را به خطر بیندازد و اولین و مهمترین اصل در کوددهی، اصل «کمتر، بهتر از بیشتر است» میباشد، زیرا بر خلاف تصور عموم، کوددهی بیش از حد (Over-fertilization) بسیار خطرناکتر و کشندهتر از کمبود کود است و زمانی که کود را به مقدار بیش از حد نیاز به گیاه میدهید، غلظت املاح در خاک گلدان به شدت افزایش یافته و آب را از ریشهها به سمت خارج (اسمز معکوس) میکشد و در نتیجه گیاه دچار کمآبی شدید، سوختگی ریشه و زردی و ریزش برگها میشود که در نهایت میتواند به مرگ گیاه منجر شود و از این رو، همیشه مصرف را با نصف غلظت پیشنهادی شروع کنید و واکنش گیاه را به دقت بررسی نمایید، همچنین، هرگز به گیاهی که دچار تنش آبی (خشکی یا غرقابی)، بیماری، آفت زدگی یا تازه تعویض گلدان شده است، کود ندهید، زیرا ریشههای گیاه در این شرایط آسیبپذیر هستند و کود میتواند وضعیت را بدتر کند و در چنین مواقعی، ابتدا مشکل اصلی گیاه را حل کنید و پس از بهبود کامل، کوددهی را از سر بگیرید و نکته دیگر اینکه، دقت کنید کود مایع را مستقیماً و بدون رقیقسازی به گلدان اضافه نکنید، چراکه غلظت بالای کود به سرعت ریشهها را میسوزاند و حتماً آن را با آب به نسبت صحیح رقیق کنید و همچنین، پیش از هر بار کوددهی، مطمئن شوید که خاک گلدان کاملاً مرطوب است و اگر خاک کاملاً خشک است، اول با آب معمولی آبیاری کنید و پس از نیم تا یک ساعت، محلول کود رقیق شده را بدهید و این کار از شوک اسمزی به ریشهها جلوگیری میکند و در نهایت، از کوددهی در روزهای بسیار گرم، زمانی که گیاه در معرض نور مستقیم و شدید خورشید قرار دارد، خودداری کنید و بهترین زمان، صبح زود یا عصرهای خنک است تا جذب بهتری صورت گیرد و برگها نسوزند.
نشانههای کمبود و مسمومیت غذایی در گیاهان و اقدامات لازم
شناخت دقیق نشانههای کمبود و مسمومیت غذایی در گیاهان آپارتمانی، مهارتی ضروری برای هر گیاهدوستی است که میتواند جان گیاه را نجات دهد و شما را از بروز فاجعهای جبرانناپذیر باز دارد و معمولاً اولین علائم کمبود نیتروژن، زرد شدن برگهای پیر و پایینی گیاه است و این برگها به تدریج رنگ سبز خود را از دست داده و به زرد یا سبز کمرنگ تبدیل میشوند و اگر کمبود نیتروژن ادامه یابد، رشد گیاه به شدت کاهش یافته و برگهای جدید کوچک و رنگپریده میشوند و در مقابل، اگر برگها به رنگ سبز تیره و براق درآیند، رشد رویشی بیش از حد و ساقههای آبکی و ضعیف داشته باشند، احتمالاً نشانه مصرف بیش از حد نیتروژن است و از سوی دیگر، کمبود فسفر معمولاً با بنفش یا قرمز شدن رنگ برگهای زیرین، به تأخیر افتادن گلدهی و کوچک و کمرنگ شدن گلها همراه است و کمبود پتاسیم نیز به صورت قهوهای و سوخته شدن حاشیه برگها و لکههای نکروزه بر روی برگهای پیر ظاهر میشود، اما مسمومیت و کوددهی بیش از حد، علائم بارزتری دارد که از جمله آنها میتوان به سوختگی و قهوهای شدن نوک برگها و حاشیه آنها، پژمردگی ناگهانی گیاه با وجود مرطوب بودن خاک، سفیدک یا پوستهای شدن سطح خاک گلدان بر اثر تجمع املاح، ریزش شدید برگهای جوان و مسطح شدن یا تاب برداشتن غیرعادی برگهای جدید اشاره کرد و اگر با هر یک از این علائم مواجه شدید، اولین و مهمترین اقدام، قطع فوری مصرف کود و شستشوی خاک با آب فراوان است، به این صورت که مقداری آب تمیز (حدود دو تا سه برابر حجم گلدان) را به آرامی از بالای گلدان عبور دهید تا املاح اضافی از خاک خارج شوند و این کار را ۲ تا ۳ بار با فاصله چند روز تکرار کنید و پس از آن، حداقل ۲ تا ۳ هفته به گیاه استراحت دهید تا بهبود یابد و سپس با غلظت بسیار پایین و با احتیاط کامل برنامه کوددهی را از سر بگیرید و به یاد داشته باشید که تشخیص به موقع و اقدام سریع، کلید نجات گیاه از مرگ ناشی از مسمومیت کودی است.
برنامهریزی منظم و فصلبندی کوددهی بر اساس چرخه رشد گیاهان
برای دستیابی به بهترین نتایج و داشتن گیاهانی همواره شاداب و پرطراوت، تدوین یک برنامه منظم و فصلبندی شده برای کوددهی بر اساس چرخه طبیعی رشد گیاهان آپارتمانی ضروری است و در این برنامه باید به عوامل متعددی مانند نوع گیاه، فصل سال، دمای محیط، میزان نور دریافتی و وضعیت رشد فعلی گیاه توجه شود، اما به طور کلی میتوان یک تقویم کوددهی استاندارد را برای اکثر گیاهان آپارتمانی توصیه کرد که از اوایل اسفند ماه و همزمان با افزایش طول روز و شروع مجدد رشد، میتوانید مصرف کود ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید را با غلظت نصف (یک میلیلیتر در یک لیتر آب) آغاز کنید و این روند را تا اوایل اردیبهشت که گیاه به رشد رویشی کامل خود رسیده است، با همان غلظت ادامه دهید و از اواسط اردیبهشت تا اوایل تیر که گیاه در اوج رشد خود است، میتوانید غلظت کود را به دو میلیلیتر در یک لیتر آب افزایش داده و هر ده روز یک بار مصرف کنید و در همین دوره، برای گیاهان گلدهنده، از اواسط خرداد که غنچههای گل شروع به تشکیل شدن میکنند، یک نوبت در میان از کود ۲۰-۲۰-۲۰ استفاده کرده و نوبت دیگر را به کود ۱۰-۵۲-۱۰ + هیومیک اسید اختصاص دهید تا هم رشد رویشی و هم گلدهی به حداکثر برسد و از اوایل تیر تا پایان شهریور که گرمای هوا به اوج میرسد، اگر گیاهان شما در محیطی با گرمای شدید قرار دارند، بهتر است فاصله کوددهی را به دو هفته افزایش دهید و غلظت را تا یک میلیلیتر در لیتر کاهش دهید تا از تنش گرمایی و سوختگی ریشه جلوگیری شود و با شروع مهر ماه و کاهش دما و نور، مصرف کود را به تدریج کاهش دهید و ماهانه یک بار و با غلظت کم (نیم میلیلیتر در لیتر) از کود ۲۰-۲۰-۲۰ استفاده کنید و از آبان ماه تا پایان بهمن، مصرف هر گونه کود را به کلی متوقف کنید و به گیاه خود استراحت زمستانی بدهید و به یاد داشته باشید که این برنامه یک الگوی کلی است و ممکن است بسته به شرایط خاص گیاه و محیط، نیاز به تنظیمات دقیقتری داشته باشد و بهترین راهنما، خود گیاه شماست که با ظاهر خود به شما میگوید آیا به تغذیه بیشتری نیاز دارد یا به استراحت.
انتخاب بهترین نوع کود بر اساس گونه گیاه و نیازهای خاص آن
یکی از مهمترین مهارتهایی که هر گیاهدوستی باید به آن مسلط باشد، توانایی تشخیص نیازهای غذایی خاص هر گیاه و انتخاب کود مناسب بر اساس آن است، چراکه گیاهان مختلف با سرعت رشد، زمان گلدهی، نیاز نوری و شرایط محیطی متفاوت، نیازهای تغذیهای یکسانی ندارند و برای انتخاب هوشمندانه، ابتدا باید گیاه خود را به دو دسته کلی «گیاهان با برگهای زینتی» و «گیاهان گلدهنده» تقسیم کنید، در گیاهان زینتی که هدف اصلی از نگهداری آنها، داشتن برگهای درشت، سبز، براق و با رنگآمیزی متنوع است، مانند فیکوسها، سانسوریا، پتوس (به جز گونههای گلدهنده)، زاموفیلیا، دراسنا، آگلونما و کروتون، کود ۲۰-۲۰-۲۰ + هیومیک اسید بهترین انتخاب است، زیرا نسبت متعادل نیتروژن بالا در این کود، رشد رویشی و تولید برگهای جدید را به شدت تحریک میکند و برگها را درشتتر، پررنگتر و براقتر میسازد و از طرف دیگر، هیومیک اسید موجود در آن، باعث جذب بهتر عناصر ریزمغذی مانند آهن و منیزیم شده و از زردی و کلروز برگها جلوگیری میکند، اما برای گیاهان گلدهنده ای که هدف اصلی از پرورش آنها، تماشای گلهای زیبا، رنگین و با دوام است، مانند ارکیده
برای خرید و تهیه این محصولات اینجا کلیک کنید .
